Hüseyin BAKİ
Teknik Öğretmen, İzmir Buca Endüstri Meslek Lisesi Makine Bölüm Şefi




AutoCAD yazılımının 20. sürümü olan AutoCAD 2006, yenilenen kullanıcı arayüzü ile dinamik veri girişi, dinamik bloklar ve zenginleştirilmiş tarama gibi yeni çizim ve notasyon araçları ile zaman alıcı işlevlerin en aza indirilmesini sağlıyor. Bu yeni özellikler, varolan pafta seti yöneticisi ve araç paletleri gibi araçlarla birleştiğinde, basit çizimlerden karmaşık projelere her türlü işi yaparken güçlü araçlar sağlıyor.

1. AutoCAD 2006 İÇİN GEREKLİ DONANIM
a. Intel Pentium III, 800 Mhz veya üzeri mikroişlemci
b. 512 MB bellek
c. Microsoft Windows XP Professional, Home veya Tablet PC sürümleri veya Windows 2000 Professional
ç. 1024x768 True Color ekran (minimum)
d. 500 MB boş sabit-disk alanı
e. Fare veya uyumlu işaretleyici
f. Microsoft Internet Explorer 6.0 SP1
g. CD-ROM sürücü
Bunlara ek olarak aşağıdakiler de gerekebilir:
a. Yazıcı veya çizici
b. TCP/IP ağ protokolü (ağ lisansı için)

2. AutoCAD 2006 YENİLİKLERİ
2.1. Dinamik Bloklar
Yeni tutamaklar ve eylemler, dinamik blokların en önemli özelliklerindendir. Çizime yerleştirildiklerinde otomatik olarak ölçeklenir ve hizalanırlar. Dönme, hizalama, dizi alma ve çevrilme gibi bloklara atanabilecek eylemler, kolayca görülebilir ve kullanılabilir. Örneğin dinamik masa bloğunun boyutlarını değiştirdiğinizde, çevresindeki sandalyeler otomatik olarak sıralanabilir veya pencere boyutunu değiştirdiğinizde, kanat sayısı otomatik olarak belirlenebilir. Bloklar bir defaya mahsus doğru olarak tanımlandığında, her kullanımı çok kolay ve etkin olur.




2.2. Mtext İle Yazı
AutoCAD 2006'daki Mtext komutu zenginleştirilmiştir; editöründe yazılan yazılar, aynı çizimde görüneceği gibi görüntülenir. Çizime yazıyı hassas olarak yerleştirmek mümkündür. Yeni numaralı ve noktalı listeler, çizim standartlarınıza uygun listeler yazmanızı sağlar.
Oluşturulan tek satırlık yazı üzerinde çift tıklandığında açılan "edit text " kutusu yeni bu yeni sürümde kaldırılmış. Text edit yazının olduğu yerde yapılıyor. Bununla birlikte daha önceleri "multi line text" e ait olan insert field, find & replace, change case gibi özelliklerin de single line text' te kullanılması mümkün olmaktadır.
Paragraflar halinde yazı yazabilme amaçlı kullanılan multiline text komutunun diyalog penceresi yenilenerek daha fazla özelliğe ulaşılıyor. Yeni eklenen özelliklerle artık maddeler şeklinde sıralamalar yapmak mümkün.



2.3. Zenginleştirilmiş Tablolar
Tablolar, toplam, ortalama, satır ve sütün adedi, hücre değerleri üzerinden standart aritmetik deyimleri içerecek şekilde formül ve hesaplama yeteneğine kavuşmuştur. Tablo hesaplamaları tasarım ve dokümantasyon ilerledikçe otomatik olarak gerçekleştirilir; böylece hatalar en aza indirgenmiş olur. Özellikle malzeme listesi ve mahal listesi gibi tablolarda, otomatik liste oluşturma ve hesaplama özellikleri oldukça kullanışlıdır.



2.4. Geliştirilen Tarama
AutoCAD 2006'da geliştirilen tarama özellikleri, birden fazla alanın tek tarama komutu ile taranmasını sağlar. Varolan taramaların sınırları ekleme veya çıkarma yöntemiyle değiştirilebilir. Görsel açıdan tarama merkezi değiştirilebilir. Tekil veya çoğul taramaların alanları hesaplanarak, çizimde bir alan (field) olarak görüntülenebilir.



Hatch komutunun diyalog kutusunda " advanced " sekmesi kaldırılmış . Bunun yerine taranacak bölge tıklamadan ya da tıklandıktan sonra sağ tuş ile bu özelliğe ulaşılabilir. Ya da hatch komutunun diyalog kutusunda sağ altta help tuşunun yan tarafında ki ( > ) ok tuşuna basılıp diyalog kutusu genişletilir ve hatch ile ilgili "advenced" seçeneklerine ulaşılır.
Hatch komutu ile taramanın başlangıç (origin) noktası değiştirilebilir.
Hatch komutu altında recreate boundary komutu ile tarama yapılan bölgenin etrafında polyline oluşturulabilir, Hatch Edit ile aktif hale getirilir. Yeni oluşturulacak ployline'ın da taramaya bağlı (associate) ya da taramadan bağımsız (nonassociate) olması sağlanabilir. Hatch komutunun diyalog kutusundaki "seperate hatch" kutusu tıklanarak birbirinden ayrı alanlarda birbirinden ayrı taramalar oluşturmak mümkündür.

2.5. Yeni Kullanıcı Arayüzü
AutoCAD 2006 ile, çizim alanı ve komut satırı arasında gidip gelmeniz gerekmez. Veri girişi için geleneksel komut satırı kullanımının yanı sıra, AutoCAD 2006, komut satırının bütün özelliklerini grafik imlecinizin olduğu yere taşır. Komutlar, komut seçenekleri, koordinatlar ve ölçüler, tümü grafik ekranda çizim yaptığınız yerden girilir. Araç paletlerinin özelleştirilmesi de geliştirilmiştir. Komutlar, bloklar, makrolar, şirket standartları veya LISP programları, günlük kullanım için araç paletlerinde organize edilebilir. Çalışma ortamı (workspace) tanımlaması ile kullanıcılar, çalıştıkları ortamı diledikleri gibi düzenleyebilir, saklayabilir ve gerektiğinde yeniden çağırabilir.

2.6. Dinamik Giriş
AutoCAD 2006'da ölçüler, geometri yaratırken veya düzenlerken, çizim ekranında dinamik olarak görüntülenirler; komut satırı ve çizim ekranı arasında gidip gelmenize gerek kalmaz. Ölçü ve koordinat için yeni değerler grafik imleçten girilebilir. Düzenleme sırasında ise değerler size geri bildirimde bulunacak şekilde geometrinin ölçülerini gösterir ve bu değerler de düzenlenebilir.
Dynamic Input (F12) ile komutu satırı dışında ekran üzerinde değer girerek nesnelerin boyutlandırılmasını sağlayan yeni bir AutoCAD özelliğidir. Bu yeni gelen özellik sayesinde komut satırına gerek kalmamıştır. Command Line (ctrl + 9) Dynamic İnput özeliğinin kullanıma girmesiyle artık Command Line (komut satırı) olmadan çalışma yapmak mümkündür. Bu komut sayesinde komut satırı gizlenebilir ya da aktif olarak kullanılması sağlanabilir.



Tool Tip, Tool Bar’ların üzerine gelindiğinde komutların isimlerini gösteren özelliktir. Options ayarlarında tool tips' in bu özelliğin açık veya kapalı olması ya da komutların yanlarında Windows kısa yol tuşlarının gösterilip gösterilmemesi ayarlanabilir. Bunun yanı sıra dynamic input özelliği ile de ilgili tooltips ayarları mevcuttur. Drafting settings diyalog kutusundan bu özelliğin ayarlarına ulaşılabilir.




2.7. Grafik Hesap Makinesi
AutoCAD 2006'da bir grafik hesap makinesi yer alır. Temel ve ileri matematik hesaplamalar gerçekleştirilebilir ve birim çevrimleri, mesafe ve uzunluk hesapları, seçilen nesneler üzerinden yapılabilir. Hesap makinesi ilerdeki hesaplamalar için sabit değerleri saklayabilir, belleğe ve sık kullanılan komutlar ile etkileşime sahiptir.



2.8. Geçiş Araçları
Otomatikleştirilen yeni geçiş aracı ile, varolan menüleriniz ve araç paletleriniz AutoCAD 2006'ya kolayca transfer edilebilir. Bu XML tabanlı teknoloji aynı zamanda gelecek sürümlerde de kullanılacağından, ilerde de geçiş işleminin otomatik olarak yapılacağı anlamına gelir; menüleri elle düzenleme zahmeti artık ortadan kalkmıştır.



2.9. Aynı DWG Formatı
AutoCAD 2006, AutoCAD 2005 ve AutoCAD 2004 ile aynı DWG formatını kullanır; böylece eski sürüm formatında saklama derdi ortadan kalkmış olur. AutoCAD 2006'da yeni gelen nesneler, AutoCAD 2004 ve 2005 ile açıldığında oldukları gibi görünürler ve tekrar 2006 ile açıldıklarında, önceki sürümle düzenlenmedikleri takdirde özelliklerini kaybetmemiş olurlar. Programlama arayüzü değiştirilmediğinden, AutoCAD 2004 ve 2005'de çalışan 3. parti uygulamalarınız AutoCAD 2006 ile de çalışır.

2.10. Diğer Yenilikler
Yukarıda sıralanan özelliklerin yanı sıra, AutoCAD 2006, daha birçok yeniliği de içerir. Yay uzunluğu ölçülendirme, büyük yarıçaplı eğrileri ölçülendirme, içerik duyarlı son kullanılan komut ve koordinatlara erişme, komutları otomatik tamamlama, yumuşak geçişle yakınlaşma ve kaydırma, yeni seçim seti yaratma arayüzü, özelleştirilebilir görünüm ölçeği listesi, değişken ölçülendirme çizgi tipleri, düzenleme komutlarında yapılan zenginleştirmeler, benzer nesneleri birleştirme (yeni JOIN komutu), çoğul çizgi (Multiline) zenginleştirmeleri, yeni Çizim Geri Kazanma Yöneticisi (Drawing Recovery Manager), tasarım ve çizimlerin paylaşımı 3D DWF desteği, diğer yenilikler arasında sayılabilir.

2.10.1. Offset
AutoCAD' in yeni sürüm ile birlikte offset komutuna da yeni özellikler eklenmiştir;

Through: Bu özellikle offset mesafesi yerine parçanın offsetleneceği yeni yer belirlenir.
Erase: Offset uygulandıktan sonra kaynak nesnenin silinip silinmemesi ayarlanabilir . Varsayılan ayarı silinmemesi yönündedir.
Layer: Offset ile elde edilen yeni nesnenin Layer bilgilerini kontrol eden alt komuttur. Yeni oluşturulacak nesnenin kaynak nesneyle aynı layer'da mı yoksa o an etkin olan layer’da mı oluşturulacağı belirlenebilir.

2.10.2. Rectangle
Yeni AutoCAD sürümünde dikdörtgen çizme komutuna yenilikler getirilmiştir;
Area: Dikdörtgen çizme komutu içerisindeyken ilk nokta belirlendikten sonra bu alt komut çalıştırıldığında çizilmek istenen nesnenin toplam alanı ve bu alanın bir uzunluğu girilir. İstenilen alanda ve bir kenarı belirtilen uzunlukta dikdörtgen elde edilmiş olur.
Rotation: Dikdörtgen çizme komutu içerisindeyken bu alt komuta girildiğinde oluşturulmak istenilen dikdörtgenin açısı girilerek istenilen açı kadar döndürülerek oluşturulmuş dikdörtgen elde edilmiş olur.

2.10.3. Trim
AutoCAD' in önceki sürümlerinde de olan fakat trim/extend komutlarının bir alt seçeneği olarak görünmeyen fence ve crossing yöntemleri yeni sürümde alt seçenek olarak görülmektedir.

2.10.4. Join
AutoCAD 2006 ile gelen bu yeni komut; ayrı olarak bitişik oluşturulmuş
çizgileri, arasında boşluk olan çizgileri, farklı layer’larda oluşturulmuş çizgileri veya eş merkezli yay parçalarını birleştirerek tek parça haline getirir.



2.10.5. Ölçülendirme
Yeni AutoCAD sürümüyle birlikte ölçülendirme komutlarına da yenilikler getirilmiş.
Arc length: Ölçülendirme komutları arasındaki bu yeni komutla yayların uzunluk olarak ölçülendirilmesi mümkün hale getirilmiş.
Jogged: Yay ve çemberlerin ölçülendirilmesinde kullanılabilecek yeni bir ölçülendirme biçimi.



Dimension Style: Ölçülendirme komutlarına eklenen yeni komutların yanı sıra ölçü stillerini belirlememizi sağlayan dimension style seçeneklerinde de yeni özellikler geliştirilmiş.
Fixed length extension lines: Ölçü stilleri belirlerken müdahale edebileceğimiz yeni bir özellik de ölçü çizgisini oluşturan elemanlardan uzatma çizgisi ( extension line ) nin boyunu, bu kutucuğa tıklayarak sabitleyebiliyoruz.
Arc length symbol: Yayların ölçülendirilmesinde kullanılan yeni ölçü çeşidinin uygulamada nasıl görüneceğini buradan seçebiliyoruz. Uzunluğun yay uzunluğu olduğunu belirten işaretin görünüşü ile ilgili ayarlara buradan erişebiliyoruz.
Radius dimension jog: Yeni ölçülendirme şekli olan jogged komutunun gösteriminde kullanılan çizgiler arasındaki açıyı buradan belirleyebiliyoruz.

2.10.6. Locked
AutoCAD 2006 ile gelen yeni bir özellik ise ekranın sağ alt tarafında status bar da bulunan kilit işareti ile ulaşılan kilit seçenekleri. Burada sağ tuş tıklamasıyla ulaşılan listeden seçeceğimiz özelliğe göre ekranda gördüğümüz sabitlenmiş veya yüzer durumda ki toolbarlar, menüler ve properties gibi pencerelerin yerlerine kilitlenmesini veya kilitlenmişlerin açılmasını sağlayabiliyoruz.



2.10.7. Clean Screen
Ctrl + 0 kısayol tuşuyla ulaşılan bu özellik sayesinde AutoCAD'in tüm menüleri, toolbarları ve komut satırı gizlenir. Tekrar aynı kısa yolun uygulanması ile eski görünüme tekrar kavuşulabilir.

2.10.8. Table
AutoCAD 2005 ile gelen tablo (table ) komutu yardımıyla çizimlerimize basit tablolar ekleyebiliyorduk. AutoCAD 2006 ile gelen yeni tablo aracı bize çizdiğimiz bu tablolarda formül yazmamıza olanak tanımaktadır.